Məqalələri

Azərbaycanın dağətəyi düzənliklərində səthi axının əmələgəlmə şəraiti və onun hesablanması


Səthi axının tədqiqi çox az öyrənilmiş məsələlərdən hesab edilir. Bu barədə respublikada demək olar ki, heç bir tədqiqat işi aparılmamışdır. Səthi axının torpaqların əmələ gəlməsindəki rolunu nəzərə alaraq 1963-cu ildə bu məsələnin tədqiqi ilə məşğul olduq.

Azərbaycanın dağətəyi düzənliyinin boz-qonur torpaqlarında asılı nəmliyin buxarlanmada hərəkəti


Təsvir olunan sahədə atmosfer yağıntıları torpağa hoparkən dərində yerləşən qrunt sularına çata bilmədiyindən, torpaqda asılı vəziyyətdə qalır. Belə nəmliyin torpaqda hərəkəti haqqında bir-birinə zidd iki nəzəriyyə vardır.

Mil düzünün Orconikidze adına suvarma sistemi şəraitində torpaqların duz rejiminin dəyişməsi


Apardığımız təkrar duz syomkası (1:10000 miqyasında) əsasında müəyyən edilmişdir ki, Orconikidze adına suvarma sisteminin altıncı supaylayıcı massivində 1951-ci ildən 1964-cu ilə kimi olan dövr ərzində torpaqlar duzlardan əhəmiyyətli dərəcədə yuyulmuşdur.

Azərbaycanda delüvial və prolüvial axınların minerallaşma dərəcəsi və kimyəvi tərkibi


Delüvial və prolüvial axınların əmələgəlmə şəraiti, onların hesabı haqqında məlumat bizim əvvəlki işimizdə dərc edilmişdir (M.R.Abduyev, 1965).
Müəyyən olunmuşdur ki, bu axınlar respublika şəraitində çox böyük miqdarı (ildə 97 mln.m3) təşkil edir.

Azərbaycanın takırları


Takırlar Azərbaycanda geniş yayılmış torpaqlar olmasına baxmayaraq, ayrıca bir torpaq tipi kimi tədqiq edilməmişdir. Buna görə də tədqiqatlarımızda takırları ayrıca bir torpaq tipi kimi səciyyələndirib, onların sistematikası və xarakterik əlamətlərini öyrənmək məqsədini qarşımıza qoyduq.

Azərbaycanın delüvial düzənliklərinin ağırgilli torpaqları


Azərbaycanın delüvial düzənlikləri ağır mexanik tərkblə xarakterizə olunurlar.Həmçinin məkanın hündürlüyünə görə torpağın tərkibində dəyişikliklərin qanunauyğunluğu qeyd olunur.Sxemada torpağın mexanik tərkibi şleyf zonasına doğru daha incələşir.

Gilli şoranlıkların kükürd turşusu ilə yuyulması


Təqdim olunan məqalədə Qarabağ düzünün dağətəyi düzənliyində yerləşən çətin islaholunan gilli sulfatlı-xloridli-natrili şoranlıqların üzərində keçirilmiş təcrübə işlərinin nəticələri əks olunmuşdur.

Minerallaşmış sularla şoran torpaqların yuyulması


Əgər nəzərə alsaq ki, Kür-Araz ovalığında şoran torpaqların yuyulması və kənd təsərüfatı bitkilərin becərilməsində su mineral suların çatışmamazlığı hiss olunur, o zaman bu qədər suyun dənizə axıdılması heç cür məqsqdəutğun deyil. Bunu nəzərə alaraq, şoran torpaqların yuyulmasında istifadə etmək məqsədi ilə ekspremental işlər aparılmışdır.

Qarabağ düzündə istehsalat tullantılarının bitkilərin məhsuldarlığına təsiri


Qarabağ düzündə şoran torpaqların yuyulma effektini yaxşılaşdırmaq və kənd təsərüfatı bitkilərinin məhsuldarlığını artırmaq məqsədi ilə neftkimya istehsalatındakı tullantılar bu torpaqlarda istifadə olunmuşdur. Beş meliorant sınaqdan keçirildi.

Yuyulan şoran torpaqlarda bitkilərin qida elementlərinin tərkibi


Azərbaycan SSR –nin Kür-Araz ovalığında Şirvan düzü ən iri papbıqçılıq və dən massivlərindən biridir.Burada kənd təsərrüfatı bitkilərinin əkin sahələrini məhdudlaşdıran geniş şoran torpaqlar mövcuddur. Şoran torpaqları sağlamlaşdırmaq məqsədi ilə istehsalat şəraitində onların yuyulmasə həyata keçirildi.
   [1] [2]

Kitablar

Şirvan düzü torpaqlarının şorlaşması və onunla mübarizə tədbirləri Şirvan düzü torpaqlarının şorlaşması və onunla mübarizə tədbirləri
Mil düzü torpaqlarının meliorativ yaxşılaşdırılması Mil düzü torpaqlarının meliorativ yaxşılaşdırılması
Azərbaycanın gilli şorakətlərinin sürətli meliorasiyası Azərbaycanın gilli şorakətlərinin sürətli meliorasiyası
Delüvial formalı şorakət torpaqlar və onların meliorasiya məsələləri Delüvial formalı şorakət torpaqlar və onların meliorasiya məsələləri
Azərbaycanın düzənlik hissəsinin delüvial formada şorlaşmış torpaqları Azərbaycanın düzənlik hissəsinin delüvial formada şorlaşmış torpaqları
Azərbaycanda şorakət torpaqlar və onların yaxşılaşdırılması Azərbaycanda şorakət torpaqlar və onların yaxşılaşdırılması
Dağlarım mənim Dağlarım mənim